--- title: Poznajcie XULE dla XBRL date: 2025-01-17 categories: - servers - software - xbrl tags: - raptor - xbrl - xbrl-formula - xmlspy - xule description: Czym jest XULE? Dowiedz się więcej o tym języku reguł walidacji dla XBRL oraz o narzędziach, które ułatwiają przetwarzanie, edycję i tworzenie zapytań XULE. --- Status: #blog Tags: #raptor #xbrl #xbrl-formula #xmlspy #xule Categories: [server-software](/blog/pl/category/server-software.md) | [development](/blog/pl/category/development.md)| [xbrl](/blog/pl/category/xbrl.md) # Poznajcie XULE dla XBRL XBRL (eXtensible Business Reporting Language) to otwarty standard oparty na XML, służący do elektronicznego przesyłania danych biznesowych i finansowych. Chociaż XBRL określa, jakie dane muszą być raportowane i zapewnia ustandaryzowany sposób ich przekazywania, firmy i organy regulacyjne potrzebują sposobu zapewnienia jakości przesyłanych danych. Jednym z podejść jest stosowanie weryfikacji danych na podstawie zdefiniowanych reguł biznesowych, a XULE to jedna z metod, która zyskuje na popularności w 2025 roku. ![](/blog/images/shutterstock_584181011.jpg) ## Czym jest XULE? [XULE](https://xbrl.us/xule/), pochodzący od "reguły XBRL", został stworzony przez XBRL.US, aby pomóc organizacjom składającym raporty kontrolować jakość przesyłanych danych. Składnia ta umożliwia wykonywanie zapytań i weryfikację raportów XBRL poprzez sprawdzanie zasad biznesowych przed ich złożeniem. XBRL.US prowadzi Centrum Jakości Danych, inicjatywę mającą na celu poprawę użyteczności i dokładności danych XBRL przekazywanych do systemu. Organizacja podkreśla, że niespójności i błędy w danych XBRL utrudniają w pełni wykorzystanie potencjalnych korzyści płynących z tego standardu. W celu rozwiązania tego problemu, Centrum utworzyło **Komitet ds. Jakości Danych (KJD)**, które opracowują wytyczne i ustandaryzowane zasady weryfikacji, mające na celu identyfikację i zapobieganie błędom przed przesłaniem danych. Te zasady kontroli jakości danych (DQC) są dostępne w różnych formatach, w tym w nowo wprowadzonym formacie XULE. XULE został zaprojektowany jako nowoczesna i przyjazna dla użytkownika alternatywa dla [XBRL Formula](https://specifications.xbrl.org/work-product-index-formula-formula-1.0.html), czyli tradycyjnego języka definiowania reguł walidacji dla XBRL. W przeciwieństwie do XBRL Formula, który jest trudny w użyciu i stosowalny tylko wtedy, gdy jest zintegrowany z publikowaną taksonomią przez organ regulacyjny, XULE jest niezależny od konkretnych taksonomii i dostępny dla osób nietechnicznych, takich jak księgowi. Jego uproszczona składnia ułatwia czytanie i używanie w różnych aplikacjach. Składnia XULE obsługuje dwie główne metody oceny jakości danych: zapytania i asercje. Zapytania umożliwiają użytkownikom obliczanie danych na podstawie wartości liczbowych zawartych w raporcie XBRL, generując wyniki do dalszej analizy. Asercje, z kolei, sprawdzają dane w odniesieniu do zdefiniowanych reguł, a na podstawie wyników można określić odpowiednie działania. Po zdefiniowaniu zapytań XULE, są one wykonywane względem raportu lub taksonomii XBRL przy użyciu procesora XULE. W ramach swojego kompleksowego zestawu narzędzi [Narzędzia XBRL](https://www.altova.com/pl/xbrl-tools), Altova oferuje zarówno **Procesor XULE** i interaktywny **Edytor XULE**. ## Procesor XULE Aby ułatwić użytkownikom pracę z danymi XBRL, kompletny procesor XULE jest zintegrowany zarówno z serwerem RaptorXML+XBRL, jak i z programem XMLSpy. Dla rozwiązania opartego na serwerze, [RaptorXML+XBRL](https://www.altova.com/pl/raptorxml) oferuje ultraszybki procesor XBRL z pełnym wsparciem dla XULE. Opcje umożliwiają wykonywanie dokumentów XULE z linii poleceń, za pomocą skryptów oraz poprzez szereg interfejsów API serwera i silnika, w tym potężny interfejs API w języku Python. Serwer może przetwarzać pojedyncze dokumenty XULE lub zestawy reguł zawierające wiele dokumentów XULE przechowywanych w archiwum ZIP. XMLSpy, narzędzie deweloperskie firmy Altova do pracy z formatami XML, JSON i XBRL, zawiera również wbudowany procesor XULE, który napędza edytor XULE (opisany poniżej). Procesor i walidator XULE w programie XMLSpy wykonują obliczenia na wyrażeniach XULE w odniesieniu do dokumentu instancji XBRL, a także sprawdzają poprawność składni dokumentów zgodnie ze specyfikacją XULE. ![Procesor XULE w programie XMLSpy ](/blog/images/xule-processor.png) Programiści mogą również wykorzystać serwer RaptorXML+XBRL zainstalowany w ich sieci, aby zapewnić wysoką wydajność przetwarzania formatu XULE bezpośrednio w programie XMLSpy. ## Edytor XULE Oprócz procesora i narzędzia do walidacji XULE, XMLSpy zawiera **pierwszy na rynku edytor XULE**. Funkcje obejmują kolorowanie składni, automatyczne uzupełnianie elementów języka XULE, integrację dokumentów XULE w projektach XMLSpy oraz inne funkcje, które pomogą w zrozumieniu, tworzeniu i testowaniu wyrażeń XULE. Chociaż można korzystać z tych funkcji, aby przeglądać i edytować dokumenty w trybie tekstowym, jak pokazano powyżej, XMLSpy zawiera również unikalne okno edytora XULE, które umożliwia interaktywne zapytania do aktualnie aktywnego raportu XBRL (czyli dokumentu instancji XBRL) oraz natychmiastowe wyświetlanie wyników tych zapytań. Aby ułatwić tworzenie i testowanie zapytań, okno XMLSpy XULE oferuje tryb pojedynczego zapytania. Włączenie tego trybu umożliwia wprowadzanie wyrażenia bez słowa kluczowego "output" i traktowanie go jako pojedyncze zapytanie, a także generowanie wyniku jako pojedynczej sekwencji. Poprawna składnia XULE wymaga użycia słowa kluczowego "output", ale jeśli chcemy szybko i interaktywnie przeszukiwać dokument XBRL, znacznie łatwiej jest móc wpisywać pojedyncze zapytanie bez tego słowa kluczowego. Poniżej znajduje się okno edytora XULE w trybie pojedynczego zapytania, używanego do identyfikowania i przeglądania faktów zawartych w raporcie w formacie iXBRL. ![Edytor XULE w programie XMLSpy](/blog/images/xule-editor.png) Podczas wpisywania tekstu w oknie XULE, system automatycznie podsuwa dostępne opcje, bazując zarówno na składni języka XULE, jak i na strukturze taksonomii XBRL. ![Edytor XULE z funkcją automatycznego uzupełniania kodu](/blog/images/xule-editor-1.png) Po sformułowaniu zapytania i kliknięciu przycisku "Uruchom" na pasku narzędzi, wyniki wykonania zostaną wyświetlone w panelu wyników. Można kliknąć dowolny link w wynikach, aby przejść do odpowiedniego elementu w dokumencie instancji XBRL, jak pokazano poniżej. W tym przypadku mamy zapytanie XULE, które oblicza wskaźnik płynności dla podanych okresów. ![Oblicz i przetestuj reguły XULE](/blog/images/calculate-xule-rule.png) Aby uzyskać szczegółowe informacje na temat różnych opcji dostępnych w pasku narzędzi w oknie XULE, prosimy zapoznać się z dokumentacją [XMLSpy Manual](https://www.altova.com/manual/XMLSpy/spyenterprise/xsxbrl_xule.html). W projekcie przykładów XMLSpy znajdują się różne raporty XBRL i dokumenty XULE, które mają na celu ułatwienie programistom, księgowym i innym zainteresowanym stronom naukę XULE. W samym oknie XULE można również znaleźć proste zapytania, przydatne do testowania. Aby rozpocząć, pobierz bezpłatną, 30-dniową wersję próbną programów [XMLSpy](https://www.altova.com/pl/xmlspy-xml-editor/download) oraz [RaptorXML+XBRL Server](https://www.altova.com/pl/raptorxml/download).